به گزارش پایگاه خبری حامیان سلامت و ایمنی نیروی کار به نقل از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار، در راستای مسئولیت های اجتماعی یک مورد حادثه ناشی از انجام کار گرم توسط سرپرست محترم مرکز تحقیقات تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار تشریح و نکات ایمنی مربوط به این موضوع بیان گردیده است، که در ادامه این نوشتار ارایه شده است.
مقدمه
قابل توجه کانون عالی انجمن صنفی کارفرمایان ایران، اتاق ایران، اتاق اصناف، تشکلات عالی کارگری، شرکت های حمل و نقل مواد شیمایی و قابل اشتعال، اتحادیه های صنفی، استادکاران، کارگران، مالکان و رانندگان تانکر حمل مواد قابل اشتعال.
- در این نوشتار قصد دارم نکات بسیار مهم و کاربردی برای پیشگیری از حوادث ناشی از عملیات جوشکاری و برشکاری روی تانکرهای حمل مواد قابل اشتعال، بهویژه بنزین، را با توجه به اهمیت موضوع، به استادکاران جوشکار، کارگران تعمیرگاههای خودروهای سنگین، رانندگان کامیون و تریلی و مالکان این وسایل نقلیه ارائه کنم.
- همچنین مروری خواهیم داشت بر حادثهای تلخ که منجر به فوت یک استادکار باسابقه جوشکار شد؛ حادثهای که بر اثر انجام برشکاری روی تانکر حمل بنزین، بدون رعایت الزامات ایمنی، رخ داد.
بررسی یک حادثه منجر به فوت در اثر انفجار تانکر تریلی هنگام برشکاری
- بررسیها نشان داد که تانکر مورد نظر چند روز قبل محموله بنزین را حمل کرده و پس از تخلیه بار، بدون شستوشوی داخلی و بدون خروج کامل بخارات و گازهای باقیمانده، به تعمیرگاه منتقل شده بود.
- مالک تانکر قصد داشت پس از انجام برخی تعمیرات، آن را به فروش برساند و تانکر جدیدی برای کشنده خود تهیه کند. روی بدنه تانکر، یک بست فلزی برای نصب کپسول آتشنشانی جوش شده بود. مالک، کپسول را برای استفاده روی تانکر جدید برداشت و از استادکار تعمیرگاه خواست بست فلزی را نیز از بدنه جدا کند تا بعداً روی تانکر جدید جوش داده شود.
- در حالی که داخل مخزن همچنان حاوی بخارات قابل اشتعال بنزین بود و تنها چند ساعت قبل دریچه بالای تانکر باز شده بود، راننده و مالک هیچگونه اطلاعی درباره سابقه حمل بنزین به جوشکار ارائه نکردند. از سوی دیگر، استادکار نیز بدون بررسی وضعیت تانکر، بدون اطمینان از شست و شوی کامل مخزن و بدون انجام آزمایش وجود گازهای قابل اشتعال، عملیات برشکاری را آغاز کرد.
- وی با استفاده از دستگاه سنگ فرز اقدام به برش بست فلزی کرد. در حین برش، بدنه تانکر سوراخ شد و جرقه حاصل از سنگ فرز وارد مخزن گردید. این جرقه موجب انفجار بسیار شدیدی شد؛ بهگونهای که قسمت جلویی کروی تانکر از بدنه جدا شد و بر اثر شدت انفجار، استادکار به چندین متر پرتاب و در دم جان خود را از دست داد.
- این حادثه نمونهای آشکار از پیامدهای انجام کار غیرایمن و بیتوجهی به اصول ایمنی در عملیات جوشکاری و برشکاری روی مخازن حاوی بخارات مواد قابل اشتعال است.
- در حالی که بر روی بدنه این تانکرها معمولاً برچسب «انجام هرگونه جوشکاری ممنوع» نصب شده است، متأسفانه همچنان شاهد وقوع چنین حوادث تلخی هستیم.
توصیههای مهم ایمنی برای پیشگیری از حوادث مشابه
- آموزش تخصصی : شرکتها و مراکزی که اقدام به بارگیری مواد قابل اشتعال در تانکرها میکنند، باید برای رانندگان و مالکان این خودروها دورههای آموزش تخصصی ایمنی برگزار کرده و گواهینامه مربوط را صادر کنند.
- اطلاعرسانی کامل : رانندگان و مالکان موظفاند پیش از هرگونه تعمیر، اطلاعات مربوط به آخرین ماده حملشده را به مسئولان تعمیرگاه وجوشکار اعلام کنند تا اقدامات ایمنی لازم انجام شود.
- شستوشوی کامل مخزن قبل از هرگونه عملیات؛ جوشکاری، برشکاری یا تعمیر، مخزن باید در مراکز مجاز و دارای صلاحیت با تجهیزات مناسب، از جمله جت آب پرفشار ومواد شوینده استاندارد، شستوشو شده و از حذف کامل بقایای مواد و بخارات قابل اشتعال اطمینان حاصل شود.
- تهویه کامل مخزن پس از تخلیه بار، دریچههای بالای تانکر باید بازشوندتابخارات باقیمانده خارج گردد. علاوه بر شستوشوی کامل، لازم است مخزن برای مدت کافی تحت تهویه مناسب قرار گیرد تا هیچگونه گاز یا بخار قابل اشتعالی در آن باقی نماند.
- اندازهگیری گازهای قابل اشتعال پیش از شروع هرگونه عملیات گرم (Hot Work)، باید با استفاده از دستگاههای استاندارد گازسنج، وجود بخارات قابل اشتعال اندازهگیری شود. تنها در صورتی که نتایج آزمایش ایمن باشد، عملیات مجاز خواهد بود.
- صدور مجوز کار گرم (Hot Work Permit) تمام عملیات جوشکاری و برشکاری روی مخازن و تانکرهای حمل مواد قابل اشتعال باید صرفاً پس از صدور مجوز کار گرم و تأیید مسئول ایمنی انجام شود.
- آموزش جوشکاران و تعمیرکاران تمام استادکاران، جوشکاران و تعمیرکاران باید با خطرات بخارات مواد قابل اشتعال، روشهای ایمنسازی مخازن و الزامات کار گرم آشنایی کامل داشته باشند.
- مسئولیت مشترک در رعایت ایمنی رعایت ایمنی وظیفه مشترک مالک، راننده، مسئول تعمیرگاه، جوشکار و کارفرما است. اطلاعرسانی ناقص یا بیتوجهی هر یک از این افراد میتواند به حوادث جبرانناپذیر منجر شود.
جمعبندی
- حادثه فوق نشان میدهد که حتی یک جرقه کوچک میتواند در حضور بخارات بنزین، انفجاری مهیب و مرگبار ایجاد کند. هیچگاه نباید صرف خالی بودن تانکر را به منزله ایمن بودن آن دانست. تنها پس از شستوشوی کامل، تهویه مناسب، اندازهگیری گازهای قابل اشتعال و صدور مجوز کار گرم، انجام عملیات جوشکاری یا برشکاری مجاز است.
- پیشگیری، همواره کمهزینهتر و ارزشمندتر از جبران یک حادثه است. رعایت اصول ایمنی، ضامن حفظ جان انسانها و سرمایههای ملی خواهد بود.
احمدرضا پرنده
- سرپرست مرکز تحقیقات تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار
- کارشناس مسائل کار و امور اجتماعی و مهندسی بهداشت حرفه ای
- کارشناس رسمی دادگستری حوادث و بیماریهای ناشی از کارکشور
انتهای پیام/
