محدوده قابل اشتعال یا انفجار گاز طبیعی
- آشنایی با اجزای LEL
حال تا نقطهٔ صفر درصد حجمی گاز تا ۵ درصد حجمی گاز میرویم. صفر تا ۵ درصد حجمی گاز را به صد قسمت تقسیم کردهاند. ۵ درصد حجمی گاز را ۱۰۰ درصد LEL میگویند. برای درک بهتر مفهوم LEL به مثالهای زیر توجه کنید:
LEL ۱۰۰ درصد معادل است با ۵ درصد حجمی گاز در هوا.
LEL ۵۰ درصد معادل است با ۲/۵ درصد حجمی گاز در هوا.
LEL ۲۰ درصد معادل است با ۱ درصد حجمی گاز در هوا.
LEL ۱۰ درصد معادل است با ۰/۵ درصد حجمی گاز در هوا.
LEL ۵ درصد معادل است با ۰/۲۵ درصد حجمی گاز در هوا.
- آشنایی با واحد ppm
ppm واژهٔ مخفف million per part (به معنی قسمت در میلیون) میباشد. منظور از وجود ppm ۱۰ گاز طبیعی در هوا یعنی از هر یک میلیون مولکول موجود در هوا، فقط ۱۰ مولکول آن گاز طبیعی است. اگر بخواهیم بدانیم ppm ۱۰۰,۰۰۰ گاز چند درصد حجمی است، باید تناسب زیر را بنویسیم:
10 / 1,000,000 = 100,000 / x ⟹ x = 100,000 × 100 / 1,000,000
یعنی ppm ۱۰۰,۰۰۰ معادل ده درصد حجمی گاز در هوا است. البته ppm واحدی است ریز و دقیق که برای بیان مقادیر کم مثل نشتها و گازهای بسیار سمی کاربرد زیادی دارد.
- آشنایی با برخی از خواص گاز طبیعی:
گاز طبیعی عموماً بیرنگ است. البته در زمان تخلیه با فشار بالا میتوان رنگ آبی ملایمی را در گاز فشرده تشخیص داد. گاز طبیعی قبل از افزودن مواد بودارکننده در ایستگاههای CGS تقریباً بدون بو هستند. کلمهٔ «تقریباً» به این علت به کار رفته است که گاهاً تمام مرکاپتان همراه گاز طبیعی در فرایند پالایش جدا نمیشود و مقداری از آن همراه گاز طبیعی پالایششده راهی خطوط انتقال میگردد. البته در غلظتهای بالای پنج درصد حجمی، بوی کامل خانوادهٔ هیدروکربنها در مورد گاز طبیعی نیز قابل تشخیص میباشد. به هر حال، جهت افزایش ضریب اطمینان و تسریع در درک نشت گاز از طرف مصرفکنندگان، در ایستگاههای CGS مواد بودارکننده به گاز طبیعی افزوده میشود.
جرم مولکولی گاز طبیعی ۱۶ و جرم مولکولی هوا تقریباً ۲۲ میباشد. پس گاز طبیعی سبکتر از هوا است و در صورت نشت از خطوط لوله یا سایر اجزای شبکههای گازرسانی به سمت بالا حرکت میکند و در مکانهای مسقف، قسمت اعظم گاز نشتشده در زیر سقف تجمع میکند. در زمان تخلیه، سبکتر بودن گاز طبیعی نسبت به هوا عامل بسیار مفیدی محسوب میشود؛ البته سبکتر بودن گاز طبیعی موجب بالا رفتن همهٔ گازهای خروجی در محل نشتی نمیگردد، بلکه بخشی از گاز بهخصوص در صورت اختلاط کامل با عناصر تشکیلدهندهٔ هوا، همراه هوا میتواند به اطراف محل نشتی پراکنده شود و از آنجایی که غلظتهای پایین گاز خطرناکتر است، لذا ممکن است باعث انفجار در اطراف محل تخلیه یا نشت گردد.
لطفا فایل کامل این شماره را از لینک زیر دانلود و مطالعه بفرمایید:
